در معبد پارتنون در آتن و کاخ آپادانا در پارسه، فرم نقش برجستهها در خدمت تشدید و تاکید بر فرم معماری است و ارتباط و همبستگی آنها را با فضای معماری نمیشود نادیده گرفت. مارگارت روت، استاد هنر و باستانشناسی، معتقد است نقوش آپادانا که در آن پادشاه، اشراف و درباریان و هدیه آورندگان ترسیم شدهاند، منطبق با الگوهای کهنتری در میانرودان و بهخصوص مصر است که خداوندگاری قدرتمندتر در میان خدایان کوچکتر و پرستندگانش تصویر میشد.
معبد پارتنون و کاخ آپادانا، هرکدام نمایانگر تغییرات مهمی در حوزه تمدنی خود هستند. شکل گیری پارتنون به لحظهای مربوط میشود که آرام آرام سخن از امپراتوری آتنی به میان میآید. در شکل گیری این امپراتوری جدید، نگاه به رقیب دیرینه خود در شرق، یعنی امپراتوری پارسیان، اجتناب ناپذیر بوده است. نقش برجستههای این دو اثر معماری سعی میکند بازتابی از آرمان وحدت و انسجام در این دو حوزه تمدنی باشد.
در میان آثار مختلف تمدن ایرانی و یونانی، نقش برجستههای معبد پارتنون در آتن و نقشبرجستههای پلکان کاخ آپادانا در پارسه، بارها با یکدیگر مورد مقایسه قرار گرفتهاند. برخی عقیده دارند نقش برجستههای این دو اثر معماری اشاراتی به تضاد فرهنگی میان ایران باستان و یونان دارند.
طبیعت در معماری مسجد
نويسنده: شبنم اینانلو داعی لو، علیرضا فرخی
تاريخ: ۲ بهمن ۱۳۸۵
توجه و اهمیت نهادن به طبیعت به پیش از اسلام باز می گردد. آیین نیایش و مراسم مذهبی بیشتر در فضاهای باز صورت می گرفته است. فضاهای بازی که با عناصر طبیعی چون آب، گیاه، خاک و صخره همراه بوده اند. نیایش در چنین فضایی بر روحانیت و تقدس آن می افزاید.
پس از اسلام نیز اهمیت طبیعت به شیوه ای متفاوت نمایان شد. تاکید بر جنبه های نیایشی طبیعت از جمله مواردی است که در جای جای کتاب آسمانی به چشم می خورد.
این مقاله پیش از این با همین عنوان در مجموعه مقالات دومين همايش بين المللي معماري مسجد - افق آينده توسط دانشگاه هنر به چاپ رسیده است.
برای مشاهده متن کامل مقاله (pdf)، روی لینک فایل مرتبط در پایین صفحه کلیک کنید.
استعاره نقشها در معماری- بخش سوم
از پارسه تا آتن: داستان دیوارها- بخش دوم
مرمرهای پارتنون و نقشهای آپادان- بخش یکم
